Why Innovation Fails

Gepubliceerd op 2026-02-06 door William Visterin

Hoe komt het dat de ene organisatie succesvol innoveert en de andere daar jammerlijk in faalt? “De menselijke component blijkt cruciaal”, stelt Joachim De Vos, professor, managing partner bij Living Tomorrow en auteur van Why Innovation Fails. Vaak gaat het om twee profielen: de uitvinder/techneut versus de ondernemer. Eén man lijkt die rollen te combineren: Elon Musk.

Velen denken bij innovatie aan technische snufjes. Maar het is geen uitvinding en het gaat niet om de nood aan een kast vol patenten. Innovatie is op zich ook geen methodologie. Maar wat dan wel?

In zijn boek omschrijft Joachim De Vos innovatie als een exploratie van nieuwe ideeën die succesvolle producten, diensten en processen of winstgevende businessmodellen kunnen voortbrengen. “Innovaties kunnen ook succesvol zijn voor de maatschappij. Het draait dus niet alleen om geldelijke winst.”

Apple versus Kodak

De Vos deed zelf onderzoek bij 250 bedrijven over het falen van innovatie en meer bepaald waarom ze niet tevreden waren over hun investeringen in innovatie. Bij de meest aangehaalde obstakels, ging het onder meer om een trage time to market, een falende externe samenwerking, een gebrek aan skills of een onaangepaste bedrijfscultuur. “Bij elk van deze vijf belangrijkste obstakels voor innovatie speelt de mens een cruciale rol”, beklemtoont de auteur. “Het is bijvoorbeeld niet omdat een CEO beslist om sneller te innoveren dat het ook effectief gebeurt. Het vereist een keten van mensen en cultuur.”

In boeken rond innovatie duiken vaak twee cases op: de (succesvolle) Apple/iPhone-case en aan de andere kant van het spectrum de befaamde case van Kodak, dat de boot van de digitalisering compleet miste. “Ook daar was het een kwestie om mensen mee te krijgen in de verandering. De helft van de Kodak-medewerkers waren neen-zeggers, die eigenlijk liever niet wilden veranderen.”

It takes two to innovate

Een van de meest gestelde vragen bij de start van innovatietrajecten is volgens hem,: wie kies ik om in mijn team te zitten? “Mijn antwoord is dan steevast dat je met een divers team het verst komt”, zegt De Vos. “Je moet de juiste balans vinden tussen strategie, uitvoering en communicatie.” Hij definieert in dat kader vier profielen van medewerkers: uitvinders, denkers, beslissers en ten slotte de doener-operator.

Ook bij startende bedrijven maakt(te) het team het verschil. “In start-ups die uitgroeiden tot succesvolle organisaties – van HP en Apple (met Steve Jobs en Steve Wozniak) tot Daimler en Benz – zie je doorgaans verschillende profielen van een uitvinder en een ondernemer. Wat was de ondernemer Bill Gates geweest zonder Paul Allen, die indertijd uitvinder was bij de start-up Microsoft?”

Het geval Elon Musk

En dan komen we bij Elon Musk. Met elke onderneming heeft Musk, zo stelt Devos, een hele sector getransformeerd of is hij daarmee bezig. Van een revolutie in betalingen (PayPal), auto’s (Tesla) en brain-computer interfaces (Neuralink) tot tunnelinfrastructuur (The Boring Company), ruimtereizen of ruimteverkenning (SpaceX) en telecommunicatie (Starlink).

Musk is ook in ander opzicht een apart figuur. Hij lijkt in innovatie-persona zowel het profiel van uitvinder als van ondernemer in zich te dragen. Maar hij gaat ook op zoek naar medestanders. “Zijn model is opmerkelijk consistent”, merkt De Vos op. “Musk zoekt een visionaire ‘sidekick’, vaak de oorspronkelijke ideehouder die worstelt om het concept te realiseren. We hebben dat gezien in eerdere bedrijven, zoals bij PayPal met Peter Thiel en bij Tesla met medeoprichter en technisch directeur JB Straubel.”

De huidige plannen van Elon Musk als hoofd van het nieuwe ministerie voor overheidsefficiëntie zijn echter van een andere orde. “Nu heeft Musk voor zijn nieuwste onderneming vermoedelijk wel de meest complexe ‘start-up’ van allemaal uitgekozen, namelijk het ‘bedrijf’ United States of America. Misschien wel het meest innovatieve spel tot nu toe”, stelt hij vast. “Hiermee heeft hij een onverwachte partner gevonden: de 78-jarige Donald Trump.”

Why Innovation Fails - De 7 sleutels tot succes, Joachim De Vos, Uitgeverij Lannoo Campus, 240 pagina's, ISBN: 9789401476935